Het statiegeld (€0,15) is niet inbegrepen in de prijs op het schap – het wordt pas bij de kassa verrekend, wat sommige klanten verrast. De informatie over de toeslag moet op de verpakking en het prijskaartje staan, maar consumenten klagen dat dit soms slecht zichtbaar is. Het systeem geldt voor plastic flessen en blikjes, en in de winkels is momenteel een overgangsperiode gaande – producten met en zonder statiegeld staan naast elkaar in de schappen.
Statiegeld voor flessen en blikjes hoeft niet in de productprijs te zijn inbegrepen
Volgens de regelgeving zijn winkels niet verplicht om het statiegeld op te nemen in de prijs die op het schap wordt getoond. Dit betekent dat de prijs op het etiket alleen betrekking heeft op de drank zelf, en het statiegeld – €0,15 voor een plastic fles of blikje – pas bij de kassa wordt toegevoegd.
Het bedrag van het statiegeld moet echter duidelijk op de verpakking vermeld staan. Producten die binnen het systeem vallen, zijn gemarkeerd met een karakteristiek symbool: pijlen met de tekst “€0,15“. Daarnaast informeren winkelketens zoals Biedronka, Lidl en Dino ook op de prijskaartjes over de hoogte van het statiegeld. Dit gebeurt meestal in kleine lettertjes onder de reguliere productprijs.
In de winkels van Biedronka die we bezochten, verschenen bij de drankafdeling de volgende mededelingen:
“Beste klant! Bij een deel van de producten die gemarkeerd zijn met de afbeelding [STATIEGELD €0,15], wordt het statiegeld bij de kassa bovenop de productprijs opgeteld.”
Sinds ongeveer december 2025 verschijnen de eerste dranken met het duidelijke logo van het statiegeldsysteem in de winkels. Vanaf dat moment wordt er automatisch €0,15 per verpakking aan de rekening toegevoegd. Deze post wordt apart op de kassabon vermeld als verrekening van retourverpakkingen.
Klanten klagen over de “kleine lettertjes”
Consumenten wennen langzaam aan de aanwezigheid van statiegeldproducten in de schappen. Veel mensen klagen echter dat de informatie over de extra toeslag vaak in “kleine lettertjes” op de prijskaartjes staat en daardoor slecht zichtbaar is. Het resultaat is dat veel klanten er pas bij de kassa achter komen dat het totaalbedrag hoger is dan de prijs die ze op het schap zagen.
Het standpunt van de toezichthouder voor consumentenbescherming is hierover duidelijk:
“Volgens de voorschriften omvat de prijs de belasting op toegevoegde waarde (btw) en eventuele accijnzen. Statiegeld is geen belasting en mag daarom niet in de prijs worden opgenomen,” aldus een woordvoerder.
Er werd uitgelegd dat de wet de verplichting oplegt om informatie over het statiegeld rechtstreeks op het product te vermelden. “De consument ziet dus op de fles of het blikje precies hoe hoog het statiegeld is,” klinkt het.
Het statiegeldsysteem: Welke verpakkingen hebben statiegeld?
Sinds 1 oktober 2025 omvat het systeem:
- plastic flessen tot 3 liter
- metalen blikjes tot 1 liter
Het statiegeldbedrag bedraagt €0,15 per verpakking.
Oorspronkelijk was in de wet ook bepaald dat voor glazen retourflessen (zoals bierflesjes) een statiegeld van €0,25 zou gelden. Na wetswijzigingen kregen brouwerijen de mogelijkheid om hun eigen inzamelsystemen te behouden, waardoor glazen verpakkingen niet in het landelijke systeem zijn opgenomen. Tot nu toe heeft geen enkele producent van dranken in glazen herbruikbare flessen zich aangesloten bij het nationale systeem.
De volgende verpakkingen vallen niet onder het statiegeldsysteem:
- zuivelproducten
- olie
- siropen om aan te lengen
Dubbele markeringen op dranken: Dit is een overgangsperiode
Tot eind december 2025 gold er een overgangsperiode. Gedurende deze tijd mochten producenten zowel verpakkingen met als zonder statiegeldlogo op de markt brengen. Belangrijk is dat dranken die in 2025 zonder statiegeldlogo in omloop zijn gebracht, verkocht mogen worden zolang de voorraad strekt, ook in 2026.
Dit betekent dat er in de winkels nog steeds producten met en zonder logo naast elkaar kunnen staan. Steeds meer dranken in populaire winkels zijn echter al voorzien van het logo. Het ziet ernaar uit dat de oude verpakkingen in de loop van het voorjaar volledig uit de handel zullen verdwijnen.
Hoe lever je een statiegeldverpakking in en krijg je je geld terug?
Om een fles of blikje in te leveren via bijvoorbeeld een emballage-automaat, moet de verpakking aan bepaalde voorwaarden voldoen:
- de verpakking mag niet aanzienlijk gedeukt of beschadigd zijn
- het etiket met een leesbare streepjescode moet aanwezig zijn
- de verpakking moet leeg zijn (omspoelen is niet nodig)
- een dop op de fles mag, maar is niet verplicht
De terugbetaling van het statiegeld kan plaatsvinden:
- in contanten
- in de vorm van een waardebon voor toekomstige aankopen
Belangrijk: de automaat geeft een bon uit, maar de winkel mag niet weigeren om dit bedrag in contanten uit te betalen bij de kassa als de klant daarom vraagt. De regels hierover zijn eenduidig.
